×

W serwisie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.
Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce prywatności.

Nr 1/2017
okładka.jpg

 

SPIS TREŚCI  (pobierz)

 

Bogdan GARBARZ, Władysław ZALECKI

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

KINETYKA IZOTERMICZNYCH PRZEMIAN FAZOWYCH PONIŻEJ TEMPERATURY MS W ULTRA WYSOKOWYTRZYMAŁYCH STALACH KONSTRUKCYJNYCH

 Artykuł zawiera wyniki badań kinetyki izotermicznych przemian fazowych w zakresie temperatury bezpośrednio poniżej MS w dwóch ultra wysokowytrzymałych stalach nanostrukturalnych. Zabieg wytrzymania izotermicznego poniżej MS jest jednym z etapów obróbki cieplnej, prowadzącej do uzyskania struktury wielofazowej o korzystnym stosunku wytrzymałości do plastyczności. Na podstawie wyników badań dylatometrycznych stwierdzono, że zapoczątkowanie przemiany izotermicznej w obydwu badanych stalach w zakresie temperaturowym poniżej MS ulega przesunięciu do istotnie krótszych czasów w stosunku do początku izotermicznej przemiany bainitycznej powyżej MS. W jednej z badanych stali stwierdzono skrócenie czasu do zapoczątkowania przemiany bainitycznej w temperaturze tuż powyżej MS (tzw. "swing-back phenomenon"). Po ochłodzeniu próbek badanych stali poniżej MS powstają płytki (lub pakiety listew) martenzytu atermicznego, którego ułamek wzrasta w wyniku obniżania temperatury ochładzania poniżej MS. Wytrzymywanie izotermiczne poniżej MS powoduje przemianę części pozostałego austenitu w bainit i prawdopodobnie w martenzyt izotermiczny. Jednoznaczne rozróżnienie morfologiczne bainitu i martenzytu izotermicznego oraz identyfikacja mechanizmu przemian fazowych zachodzących w trakcie wytrzymywania izotermicznego poniżej MS, wymaga dalszych badań z zastosowaniem zaawansowanych metod dylatometrycznych i mikrostrukturalnych.

Słowa kluczowe: stale ultra wysokowytrzymałe, nanobainit, przemiany fazowe poniżej MS, analiza dylatometryczna

 

 

 

Mariusz ADAMCZYK, Bogdan GARBARZ, Barbara NIŻNIK-HARAŃCZYK

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA STALI KONSTRUKCYJNYCH ZAWIERAJĄCYCH 3÷4%Al UMOŻLIWIAJĄCA WYTWORZENIE MIKROSTRUKTURY LAMELARNEJ

Artykuł zawiera wyniki badań stali konstrukcyjnych z dodatkiem stopowym glinu w ilości 3÷4%, poddanych wielowariantowej obróbce cieplno-plastycznej. Nowe stale z glinem charakteryzują się występowaniem stabilnej struktury dwufazowej austenityczno-ferrytycznej w zakresie temperatury nagrzewania do przeróbki plastycznej i przeróbki plastycznej na gorąco. Umożliwia to wytworzenie mikrostruktury lamelarnej (pasmowej). Celem badań było uzyskanie wysokich właściwości mechanicznych nowej klasy stali z dodatkiem stopowym glinu, konkurencyjnych w stosunku do właściwości obecnie wytwarzanych konstrukcyjnych wyrobów stalowych o wysokiej granicy plastyczności minimum 500 MPa, w warunkach technologicznych typowych dla średnio zaawansowanych technicznie walcowni. W wyniku zastosowania zróżnicowanych wartości parametrów obróbki cieplno-plastycznej, wytworzono lamelarne struktury charakteryzujące się wartością średniej grubości pasm mikrostruktury w zakresie od 8,6 μm do 13,3 μm. Właściwości mechaniczne eksperymentalnych stali po zastosowanych wariantach obróbki cieplno-plastycznej mieszczą się w szerokim zakresie wartości: Rm od 620 do 1080 MPa, Rp0,2 od 420 do 540 MPa oraz wydłużenie całkowite od 6 do 19%. Korzystne proporcje wytrzymałości i plastyczności uzyskano dla stali zawierających 0,30%C-1,72%Mn-3,0%Al oraz 0,28%C-1,67%Mn-2,98%Al-0,70%Si-0,49%Cr: granica plastyczności ok. 500 MPa, wytrzymałość ok. 700 MPa i wydłużenie całkowite ok. 17%.

Słowa kluczowe: stal zawierająca glin, obróbka cieplno-plastyczna, mikrostruktura lamelarna, właściwości mechaniczne

 

Zofia KANIA-PIFCZYK, Roman KUZIAK, Hanna KRZTOŃ, Krzysztof RADWAŃSKI, Andrzej WROŻYNA

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

KSZTAŁTOWANIE MIKROSTRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH STALI BAINITYCZNEJ Z EFEKTEM TRIP W PROCESIE OBRÓBKI CIEPLNEJ

W artykule przeanalizowano wpływ rekalescencji (wydzielania ciepła utajonego przemian fazowych) na strukturę i właściwości mechaniczne stali bainitycznej z efektem TRIP. Bezpośrednim rezultatem występowania tego efektu, obserwowanym na krzywych chłodzenia stali, jest zmniejszenie szybkości chłodzenia. Efekt rekalescencji jest bezpośrednio związany z kinetyką przemiany bainitycznej i dlatego analizowano go pod kątem zależności od wielkości ziarna austenitu i szybkości chłodzenia. Stwierdzono, że kinetyka przemiany bainitycznej w badanej stali kontrolowana jest przez proces wzrostu pakietów listew ferrytu bainitycznego. Zatem rozrost ziarna austenitu poprzedzający przemianę, przyspiesza postęp tej przemiany i silnie wpływa na kształt rzeczywistych krzywych chłodzenia po jej zainicjowaniu. Wpływ szybkości chłodzenia na oddziaływanie efektu rekalescencji na strukturę i właściwości mechaniczne badano w trakcie chłodzenia prętów ze stali bainitycznej o zróżnicowanych średnicach. Ze wzrostem szybkości chłodzenia zakres temperatur, w którym zachodzi przemiana bainityczna przybliża się do temperatury Ms. Stwierdzono, że występowanie efektu rekalescencji ogranicza udział martenzytu tworzącego się w stali, jednak nie wykazano silnego wpływ tego efektu na właściwości mechaniczne.

Słowa kluczowe: efekt rekalescencji, stal bainityczna, efekt TRIP, przemiana bainityczna

 

 

Valeriy PIDVYSOTS’KYY, Roman KUZIAK

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

MODELOWANIE PROCESU TERMOMECHANICZNEGO KUCIA ODKUWEK Z UWZGLĘDNIENIEM STANU STRUKTURY

W pracy przedstawiono opracowany przez autorów kompleksowy model, umożliwiający przewidywanie końcowej struktury i właściwości mechanicznych odkuwek dla przemysłu motoryzacyjnego. Opracowany model dla stali C45 zawiera modele cząstkowe: reologiczny, rozwoju mikrostruktury i przemian fazowych. W celu otrzymania wymaganych właściwości mechanicznych w odkuwce zastosowano podejście polegające na zwiększeniu początkowej wielkości ziarna austenitu.

Słowa kluczowe: stal C45, model reologiczny, model rozwoju mikrostruktury, model przemian fazowych, symulacja numeryczna

 

 

Piotr KNAPIK

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

WPŁYW WARUNKÓW WZBUDZENIA NA EMISJĘ PIERWIASTKÓW RESZTKOWYCH W OBECNOŚCI ŻELAZA W TECHNICE HG ICP -OES

Przeprowadzono badania nad możliwością oznaczania śladowych ilości arsenu, antymonu i cyny obecnych w stalach metodą generowania lotnych wodorków W tym celu ustalono optymalne warunki prowadzenia procesu i opracowano program analityczny spektrometru ICP-OES Agilent 5100. Opracowanie programu analitycznego wymagało ustalenia optymalnych parametrów wzbudzenia oznaczanych pierwiastków. W artykule przedstawiono wyniki badań obrazujące wpływ warunków wzbudzenia na emisję pierwiastków resztkowych w technice HG ICP-OES.

Słowa kluczowe: generowanie wodorków, pierwiastki resztkowe, optyczna emisyjna spektrometria atomowa z plazmą indukcyjnie sprzężoną

 

Michał KUBECKI

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

DOBÓR WARUNKÓW PROWADZENIA PROCESU TERMICZNEGO ROZKŁADU GUMY STYRENOWOBUTADIENOWEJ, GŁÓWNEGO SKŁADNIKA OPON SAMOCHODOWYCH, NA POTRZEBY ANALIZY ZWIĄZKÓW Z GRUPY BTEX UWALNIANYCH TRAKCIE TEGO ROZKŁADU

Stale zaostrzające się przepisy dotyczące gospodarowania odpadami, inicjują poszukiwania wydajnych i przyjaznych środowisku naturalnemu metod ich przerabiania i unieszkodliwiania. Opracowywane technologie powinny być bezpieczne zarówno dla pracowników jak i dla środowiska. Z tego względu, zasadne jest tworzenie systemu monitorowania tych procesów i identyfikowanie etapów, w trakcie których mogą powstawać szkodliwe związki organiczne. Bardzo poważny problem stanowi składowanie zużytych opon samochodowych. Wymusza on poszukiwanie wydajnego i przyjaznego środowisku naturalnemu sposobu ich przerabiania i unieszkodliwiania. Obecnie za najbardziej korzystne ekonomicznie rozwiązanie, uważa się wykorzystanie do unieszkodliwiania zużytych opon samochodowych procesów termicznego rozkładu. W wyniku działania na gumę wysokiej temperatury następuje rozkład usieciowanego elastomeru styrenowo-butadienowego, co prowadzi do powstania związków niskocząsteczkowych między innymi z grupy BTEX (benzen, toluen, etylobenzen, ksyleny). Związki te uwalniane w formie gazowej oddziałują szkodliwe na środowisko naturalne i człowieka. Dlatego należałoby stworzyć odpowiednie zaplecze analityczne do kontroli i monitoringu uwalnianych w trakcie tego procesu związków organicznych. W związku z tym za cel pracy przyjęto stworzenie stanowiska laboratoryjnego do prowadzenia procesu termicznego rozkładu gumy styrenowo-butadienowej i analizę związków powstających w trakcie tego procesu. W artykule przedstawiono wyniki pomiarów emisji związków BTEX podczas termicznego rozkładu próbek gumy styrenowo-butadienowej, prowadzonego w zakresie temperatury od 500oC do 1100oC.

Słowa kluczowe: piroliza, recykling opon, emisja, BTEX

 

Marcin KARDAS

Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania

ANALIZA BIBLIOMETRYCZNA AKTYWNOŚCI PUBLIKACYJNEJ W ZAKRESIE STALI I RUD ŻELAZA

Celem artykułu jest przedstawienie zmian w zakresie aktywności publikacyjnej w tematyce stali i rud żelaza w latach 1996–2015 oraz ich odniesienie do zmian zachodzących w sektorze stalowym na świecie. W analizowanym okresie wzrostowi produkcji stali w Chinach towarzyszył wzrost liczby publikacji i udziału Chin w światowej puli (korpusie) publikacji, a także zmniejszanie udziału publikacji z USA, państw Europy Zachodniej i Japonii. Z perspektywy wpływu (oddziaływania) publikacje z Chin charakteryzowały się mniejszymi wartościami wskaźników, jak liczba cytowań na publikację, a także były publikowane w czasopismach o niższych

2017-06-01


Powrótwersja do druku