×

Na stronie http://www.imz.pl stosujemy pliki cookies (ciasteczka) w celu gromadzenia danych statystycznych oraz prawidłowego funkcjonowania niektórych elementów serwisu. Pliki te mogą być umieszczane na Państwa urządzeniach służących do odczytu stron. Dalsze korzystanie z naszej strony oznacza, że wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Monografia nr 10
Mon-10.jpg

Marian Niesler

Wojciech Szulc

Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica

PROCESY METALURGICZNE W HUTNICTWIE ŻELAZA I STALI

Monografia nr 10, 2016

 

 

Celem monografii, mającej charakter poradnika, jest opracowanie właściwej interpretacji pojęcia „procesu metalurgicznego”, a także uporządkowanie innych określeń używanych w publikacjach technicznych, prawnych i innych dokumentach. Dotyczy to takich pojęć, jak: metalurgia, hutnictwo żelaza i stali, sektor stalowy, przemysł stalowy. Do tego celu wykorzystano analizę literaturową (tzw. podejście akademickie), jak mi obowiązujące akty prawne oraz stosowne dokumenty unijne, a także prześledzenie tych kwestii w innych krajach unijnych. Treści zawarte w monografii skierowane są do wszystkich zainteresowanych, tj.: przedsiębiorstw metalurgicznych, zakładów przetwórstwa metali, wykorzystujących wszelkie procesy metalurgiczne, zarówno procesy główne, jak i procesy pomocnicze, służące wytworzeniu z rudy żelaza i/lub złomu stalowego stalowych wyrobów hutniczych. Ponadto krąg zainteresowanych odbiorców monografii obejmuje te organy administracji państwowej, samorządowej i ochrony środowiska, które w swojej działalności muszą podejmować decyzje w odniesieniu do przedsiębiorców stosujących w swej działalności procesy metalurgiczne. Zaproponowane w monografii usystematyzowanie terminologii i konkretnych pojęć z tej bardzo złożonej problematyki ma na celu zwrócenie uwagi na liczne wątpliwości interpretacyjne w aspekcie określenia wysokości podatku akcyzowego od energii elektrycznej i gazu przy wytwarzania wyrobów stalowych z wykorzystaniem procesów metalurgicznych, które są z tego podatku zwolnione. Brak definicji pojęcia „procesy metalurgiczne” w wielu przypadkach nastręcza problemy interpretacyjne, skutkujące w wymiarze finansowym przez konieczność zapłacenia podatku akcyzowego. Te kwestie są niezmiernie ważne, ponieważ decydują o konkurencyjności krajowych stalowych wyrobów hutniczych. Treść monografii przedstawiono w pięciu rozdziałach. Początkowe dwa rozdziały poświęcono wyeksponowaniu metalurgii jako ważnej dziedziny nauki i techniki, akcentując jej rolę zarówno w badaniach metali i stopów, a także procesów technologicznych ich otrzymywania i kształtowania. W obszernym rozdziale trzecim przeprowadzono analizę unijnych aktów prawnych i dokumentów pod kątem definicji sektora metalurgii żelaza. Przegląd wybranych indywidualnych interpretacji Ministra Finansów w odniesieniu do procesów metalurgicznych stanowi treść rozdziału czwartego. W rozdziale piątym, stanowiącym podsumowanie przeprowadzonych analiz, przedstawiono propozycję definicji procesów metalurgicznych:

Procesy metalurgiczne w odniesieniu do sektora stalowego obejmują wszystkie działania od przygotowania wsadu do wytopu stali (tj. rudy żelaza w procesie zintegrowanym i złomu stalowego w procesie elektrycznym i konwertorowym) do wytworzenia stalowych wyrobów hutniczych. Wyroby hutnicze nie są pojęciem jednoznacznym, jednak tradycyjnie w hutnictwie krajowym przetwórstwo hutnicze kończyło się na wyrobach ciągnionych w odniesieniu do wyrobów długich i rur oraz na wyrobach powlekanych w odniesieniu do wyrobów płaskich. Ponadto do stalowych wyrobów hutniczych zalicza się wyroby kute, prasowane, odlewy, wyroby metalurgii proszków. Zatem do procesów metalurgicznych należy zaliczyć wszystkie procesy główne i pomocnicze, mające na celu wytworzenie z rudy żelaza i/lub złomu stalowego wymienionych wyżej stalowych wyrobów hutniczych, tj.:

• przygotowanie wsadów do wszystkich procesów metalurgicznych, m.in. wsadów do procesu spiekania, procesu wielkopiecowego, procesu stalowniczego – w tym złomu – (zarówno  konwertorowo-tlenowego jak i elektrycznego), odlewania stali, podgrzewania/dogrzewania wsadu do procesów przeróbki plastycznej na gorąco; mechaniczne bądź chemiczne przygotowanie wsadów (usunięcie zgorzeliny) do procesów przeróbki plastycznej na zimno, międzyoperacyjne zabiegi obróbek cieplnych podczas procesów przeróbki plastycznej na zimno,

• procesy metalurgii ekstrakcyjnej, tj. proces spiekania, proces wielkopiecowy, proces wytwarzania stali w konwertorze tlenowym, proces wytwarzania stali w procesie elektrycznym, obróbka pozapiecowa stali, ciągłe odlewanie stali, odlewanie stali we wlewki klasyczne (w tym kuzienne),

• procesy przetwórstwa hutniczego: walcowanie na gorąco wyrobów długich, walcowanie na gorąco wyrobów płaskich, wytwarzanie rur, kucie, prasowanie, walcowanie na zimno, ciągnienie drutów i prętów, tłoczenie blach, powlekanie powierzchni powłokami metalicznymi i/lub organicznymi,

• procesy obróbek cieplnych, w tym nagrzewanie, wygrzewanie, normalizowanie, hartowanie, odpuszczanie, odprężanie i obróbki z dyfuzją (np. nawęglanie, azotowanie),

• procesy wykańczania wyrobów, m.in. studzenie, prostowanie, cięcie, zgrzewanie, gięcie, przewijanie,

• procesy wytwarzania żelazostopów,

• procesy wytwarzania odlewów,

• procesy metalurgii proszków,

• ochrona środowiska (w tym: utylizacja odpadów i przerób produktów ubocznych, w tym zawracanie niektórych odpadów do produkcji jako pełnowartościowy wsad żelazonośny i żużlowy lub przekazywanie ich (sprzedaż) np. do przemysłu metali nieżelaznych do odzysku innych metali, np. cynku),

• procesy towarzyszące procesom metalurgicznym, tj. procesy bez których pełny proces metalurgiczny nie mógłby się odbyć, np. odciąg spalin i odpylanie, obiegi chłodnicze urządzeń, wszelkie operacje transportu międzyoperacyjnego, procesy obróbki mechanicznej, pomiary, badanie i monitorowanie procesów metalurgicznych w tym wsadu, półwyrobów i wyrobów powstających w tychże procesach, wytwarzanie sprężonego powietrza, pompownie wody technologicznej, wytwarzanie gazów technicznych, wentylacja, a także zużycie energii elektrycznej przy zasilaniu m.in. oczyszczalni ścieków, dmuchaw, suszenia, odpylania,

• gospodarka cieplno-energetyczna (wykorzystanie gazów procesowych, energii odpadowej do produkcji energii elektrycznej i pary, itd.).


Powrótwersja do druku